Tekerlekli Sandalye Kullanıcılarında Omuz Ağrısını Önlemek
Fzt. Kemran Hafız · 20 Ağustos 2026 · 1 dk okuma · Son güncelleme:
Tekerlekli sandalye kullanan kişilerde omuz, yürüme fonksiyonunu da üstlenen bir eklem hâline gelir: itme, transfer, kol üstü uzanma ve denge desteği — hepsi omuzdan geçer. Bu nedenle omuz ağrısı bu grupta yalnızca bir rahatsızlık değil, bağımsızlığı doğrudan tehdit eden bir sorundur.
Neden bu kadar yaygın?
Araştırmalar, uzun süreli tekerlekli sandalye kullanıcılarının büyük bölümünde zamanla omuz ağrısı geliştiğini gösteriyor. Sebep tek bir yaralanma değil, günde binlerce kez tekrarlanan itme hareketinin biriken yüküdür — tıpkı bir sporcunun aşırı kullanım sakatlığı geliştirmesi gibi.
En sık etkilenen yapılar
Omuzda kolun kaldırılmasını sağlayan rotator manşet kasları ve tendonları, tekrarlayan sürtünmeye en açık bölgedir. Sıkışma sendromu ve tendon iltihabı, bu grupta en sık karşılaşılan tablolardır.
İtme tekniği neden belirleyici?
Çember üzerine kısa ve hızlı vuruşlarla itmek, omuza uzun ve geniş hareketlerle itmekten çok daha fazla yük bindirir. Fizyoterapi değerlendirmesinde itme paterni analiz edilir ve daha az tekrarla daha fazla mesafe kat eden, omuzu koruyan bir teknik öğretilir.
Kuvvet dengesi
İtme hareketi omzun ön ve alt kaslarını güçlendirirken, sırttaki dengeleyici kasları görece zayıf bırakır. Program bilinçli olarak bu dengesizliği hedefler: itmeyle çalışan kaslar esnetilir, arkada kalan kaslar güçlendirilir.
Transfer ve günlük yaşam düzenlemeleri
Yatak-sandalye transferi, araca biniş gibi tekrarlayan hareketlerde omuzu koruyan teknikler öğretilir. Bazı durumlarda transfer tahtası gibi yardımcı ekipmanlar, omuza binen yükü belirgin şekilde azaltır.
Ağrı başladığında ne yapılmalı?
Ağrıyı görmezden gelip aynı yoğunlukta devam etmek, sorunu derinleştirir. Erken değerlendirme; ağrının kaynağını belirler, itme tekniğini düzeltir ve kuvvet dengesini yeniden kurarak bağımsızlığın korunmasını sağlar.
Fzt. Kemran Hafız, Bursa Nilüfer'de tekerlekli sandalye kullanıcılarına yönelik omuz koruyucu değerlendirme ve rehabilitasyon programları uygular. Randevu alabilirsiniz.
Devamı için: Tekerlekli sandalye kullanımına bağlı omuz yüklenmesini azaltan çalışmalar engelli rehabilitasyonu ve nörolojik rehabilitasyon sayfalarında yer alıyor.